دربارهٔ بازیافت لاستیک تایر

همان‌طور که از نامش پیداست، لاستیک تایر به مادهٔ لاستیکی به‌کاررفته در تایرها گفته می‌شود.

مادهٔ اصلی تایر خودرو لاستیک است. سهم لاستیک در تایر از ۵۰٪ بیشتر است. انواع آن شامل لاستیک طبیعی، لاستیک بوتادین، لاستیک استایرن بوتادین، لاستیک بوتیل و موارد دیگر است.

مواد اولیهٔ مختلف بر عملکرد کلیدی تایر اثر می‌گذارند. برای نمونه، تایرهای ساخته‌شده از لاستیک استایرن بوتادین پلیمرشده در محلول (SSBR) این مزایا را دارند:

• مقاومت سایشی عالی
• مقاومت در برابر ترک‌خوردگی شیارهای آج
• برجهندگی بالا
• مقاومت حرارتی و انعطاف‌پذیری خوب پس از قرارگیری طولانی در دمای بالا
• چسبندگی قوی در جاده‌های خیس و لغزنده

بازیافت لاستیک تا حد زیادی با بازیافت تایرهای فرسوده هم‌معناست، زیرا تایرهای مستعمل به‌مراتب رایج‌ترین منبع ضایعات لاستیک هستند. با تولید روزافزون تایرهای فرسوده، اگر آن‌ها بازیافت یا به روشی بی‌خطر فرآوری نشوند، نه‌تنها آلودگی شدید محیط زیست، بلکه هدررفت منابع را نیز در پی خواهند داشت.

کاهش آلودگی محیط زیست

اگر این حجم عظیم از تایرهای فرسوده فقط انباشته و دفن شوند، چون تخریب‌پذیر نیستند، آلودگی شدید و مداومی در محیط زیست ایجاد می‌کنند. افزون بر این، لاستیک اشتعال‌پذیر است؛ از این رو انبارهای بزرگ تایر ممکن است آتش بگیرند و در نهایت هوا، آب و خاک را آلوده کنند.

کاهش هدررفت منابع

بازیافت می‌تواند میزان بهره‌برداری از منابع لاستیکی موجود را به‌شدت افزایش دهد. تولید لاستیک طبیعی یا لاستیک مصنوعی به مصرف مقدار زیادی انرژی نیاز دارد.

کاهش انتشار کربن

ساخت محصولات تازه از مواد بازیافتی انرژی کمتری مصرف می‌کند و به این ترتیب انتشار گازهای گلخانه‌ای، به‌ویژه دی‌اکسید کربن، را کاهش می‌دهد. این کار کمک بزرگی به ساختن جهانی سبزتر است.

لاستیک احیاشده (ریکلیم) از دی‌ولکانیزاسیون تایرهای فرسوده و ضایعات ولکانیزه‌شدهٔ حاصل از تولید محصولات لاستیکی به دست می‌آید. این ماده تا حدی شکل‌پذیر است و می‌توان دوباره از آن استفاده کرد. کاربرد اصلی لاستیک احیاشده جایگزینی بخشی از لاستیک طبیعی و کاهش مصرف لاستیک طبیعی در محصولات لاستیکی است. همچنین می‌توان از آن به‌تنهایی در برخی محصولات لاستیکی ردهٔ پایین استفاده کرد.

گرانول و پودر لاستیک بازیافتی عمدتاً در این محصولات به کار می‌رود:

• کفپوش زمین بازی / پیست دوومیدانی
• چمن مصنوعی
• کفپوش ضدلغزش / کفپوش خودرو
• ضربه‌گیر / نوار جاذب ضربه / مانع پارکینگ
• سایر موارد

اجزای اصلی تایر عبارت‌اند از: لاستیک، دوده و مواد تقویت‌کننده (سیم فولادی و کورد نساجی). با بازیافت درست، بهره‌وری منابع را می‌توان به‌شدت افزایش داد.

روش‌های اصلی بازیافت تایرهای فرسوده عبارت‌اند از: روکش‌کردن تایر، تولید لاستیک احیاشده و پودر لاستیک، بهره‌برداری از انرژی حرارتی، تجزیهٔ حرارتی و استحصال روغن، و استفاده به‌عنوان مصالح روسازی.

روکش‌کردن تایر

روکش‌کردن تایر مؤثرترین، مستقیم‌ترین و اقتصادی‌ترین روش استفادهٔ مستقیم از آن است. با استفاده و نگهداری درست، یک تایر را می‌توان بارها روکش کرد؛ به‌طوری که مجموع عمر روکش‌ها اغلب به ۱ تا ۲ برابر عمر تایر نو می‌رسد و مواد اولیهٔ مصرفی تنها ۱۵٪ تا ۳۰٪ تایر نو است. در گذشته به روکش‌کردن تایر به‌طور کلی اهمیت زیادی داده می‌شد.

در حال حاضر، پیشرفته‌ترین فناوری روکش تایر در جهان، روش روکش پیش‌ولکانیزه است که روکش سرد نیز نامیده می‌شود: آج لاستیکی ولکانیزه‌شده به بدنهٔ سنباده‌خوردهٔ تایر چسبانده می‌شود، تیوب بادی و پوشش نصب می‌شوند و تایر وارد یک مخزن بزرگ ولکانیزاسیون می‌شود و در دما و فشار پایین‌تر ولکانیزه می‌شود؛ با این روش می‌توان چندین تایر روکش‌شده را هم‌زمان تولید کرد.

تبدیل ضایعات لاستیک به گرانول / پودر لاستیک

با یک فرایند مشخص، ضایعات لاستیک به گرانول لاستیک، پودر لاستیک و دیگر مواد اولیهٔ لاستیک احیاشده تبدیل می‌شود و سپس از گرانول، پودر لاستیک و مانند آن‌ها به‌عنوان مادهٔ اولیه برای ساخت محصولات لاستیکی تازه استفاده می‌شود.

برای نمونه، ضایعات لاستیک را می‌توان برش داد، خرد کرد و دی‌ولکانیزه کرد تا مادهٔ لاستیک بازیافتی به دست آید؛ این ماده سپس می‌تواند کامپاند یا با مواد اولیهٔ لاستیک نو مخلوط شود.

بتن لاستیکی

استفاده از بتن لاستیکی راهی ممکن و مؤثر برای حل «آلودگی سیاه» ناشی از ضایعات لاستیک است.

بتن لاستیکی نوعی کامپوزیت تازه و سازگار با محیط زیست در مهندسی عمران است. لاستیک با بتن معمولی مخلوط می‌شود تا ضایعات لاستیک بازیافت شوند و پسماند به ماده‌ای ارزشمند تبدیل شود. در بتن لاستیکی معمولاً پودر لاستیک جایگزین بخشی از سنگدانهٔ ریز یا گرانول لاستیک جایگزین بخشی از سنگدانهٔ درشت می‌شود.

بر اساس پژوهش‌های مرتبط، بتن لاستیکی در مقایسه با بتن معمولی مقاومت بهتری در برابر ترک‌خوردگی، ضربه و خستگی دارد. در حال حاضر بتن لاستیکی در روسازی و پروژه‌های دیگر مانند پارکینگ‌ها، زمین‌های تنیس و پی ساختمان‌ها کاربردهای فراوانی دارد.

به‌عنوان اصلاح‌کنندهٔ آسفالت

در مهندسی راه، استفاده از ضایعات لاستیک و پلاستیک برای اصلاح آسفالت نه‌تنها عملکرد آسفالت را بهبود می‌دهد و عمر روسازی آسفالتی را افزایش می‌دهد، بلکه راهی منطقی برای استفاده از ضایعات لاستیک نیز فراهم می‌کند.

بازیابی به روش کراکینگ

در حال حاضر، فناوری کراکینگ ضایعات لاستیک عمدتاً بر کراکینگ حرارتی، کراکینگ در خلأ و کراکینگ کاتالیستی در اتمسفر خنثی متمرکز است.

برای نمونه، با فرایند بازیابی به روش کراکینگ حرارتی می‌توان سه نوع محصول بازیابی‌شده به دست آورد: گاز، مایع و جامد.

گاز حاصل از کراکینگ حرارتی را می‌توان به‌عنوان سوخت به کار برد؛ محصول مایع را می‌توان با یک فناوری جداسازی مشخص برای بار دوم خالص‌سازی کرد و از آن بنزین و سوخت‌های دیگر تهیه کرد؛ محصول جامد یک مادهٔ کربنی است که می‌توان از آن برای تولید دوده و به‌عنوان مادهٔ الکترود کربنی استفاده کرد.

استفاده به‌عنوان سوخت

تایرهای فرسوده ماده‌ای با ارزش حرارتی بالا هستند و گرمای احتراق آن‌ها حدود ۳۳ MJ/kg است که با زغال‌سنگ مرغوب برابری می‌کند و می‌توان آن‌ها را به‌جای زغال‌سنگ به‌عنوان سوخت به کار برد. پیش‌تر برای استفاده از تایرهای فرسوده به‌عنوان سوخت، آن‌ها را مستقیماً می‌سوزاندند که باعث آلودگی هوا می‌شد.

در حال حاضر، سوزاندن و بهره‌برداری از تایرهای فرسوده عمدتاً در پخت سیمان، تولید برق حرارتی و مشارکت در تولید سوخت از پسماند جامد کاربرد دارد.

در این میان، پخت سیمان روشی بازیافتی با نرخ بهره‌برداری بالا از تایرهای فرسوده است: در فرایند پخت سیمان، سیم فولادی به اکسید آهن و گوگرد به گچ تبدیل می‌شود و همهٔ باقی‌ماندهٔ سوخت به مادهٔ اولیهٔ سیمان بدل می‌شود که بر کیفیت سیمان اثری ندارد. این روش دود سیاه و بو ایجاد نمی‌کند و آلودگی ثانویه‌ای ندارد. گزارش شده است که ۵۰٪ تایرهای فرسوده‌ای که در ژاپن به‌عنوان سوخت استفاده می‌شوند، در پخت سیمان به کار می‌روند.

بازیافت و بهره‌برداری منطقی از ضایعات لاستیک نه‌تنها مشکل آلودگی محیط زیست ناشی از رهاسازی ضایعات لاستیک را حل می‌کند و چرخهٔ دوبارهٔ منابع لاستیک و نفت را ممکن می‌سازد، بلکه به توسعهٔ پایدار منابع جهانی نیز کمک می‌کند و اهمیت زیادی دارد.

ما اکسترودرهای دوماردون پیشرفته‌ای داریم. ما می‌توانیم با استفاده از پودر تایر بازیافتی، PP و روغن پارافینی بر اساس یک فرمولاسیون منطقی، دی‌ولکانیزاسیون و کامپاندینگ انجام دهیم و در نهایت مواد TPE باکیفیت تولید کنیم.

• مواد اولیهPP + پودر بازیافتی تایر + روغن پارافینی
• محصول نهاییگرانول TPE
• جریان فرایندسیستم تغذیهٔ وزنی کاهشی (loss-in-weight)اکسترودر دوماردون SAT75اکسترودر دوماردون SAT95سیستم گرانول‌سازی زیر آب
• ظرفیت تولید۱۵۰۰ کیلوگرم/ساعت